Åžirket Analizleri – TüpraÅŸ

Ä°ÅŸ dünyasının ve özellikle çalışanların nabzını tutmayı yayın ilkesi olarak benimseyen One Dergi’de yep yeni bir yazı dizisi baÅŸlıyor. Åžirket ve sektör bazlı vaka analizleri. Özellikle iÅŸveren markalaÅŸması ve çalışan memnuniyeti konularına odaklanacak olan bu yazı dizisiyle ÅŸirketler ve çalışanlar arasında güçlü bir iletiÅŸim zemini, daha da önemlisi paylaşım kültürü oluÅŸturmak. Proje kapsamında ilk konuÄŸumuz TüpraÅŸ. Bu dosyada Türkiye’nin en büyük sanayi iÅŸletmesi olan TüpraÅŸ hakkında genel bilginin yanısıra, insan kaynakları politikaları, çalışan memnuniyetine yönelik uygulanan projeler, ÅŸirket içi iletiÅŸim sistemleri, kurum kültürünü geliÅŸtirmeye yönelik uygulamalar gibi alt metinler yer almaktadır. Bunlara ek olarak TüpraÅŸ yönetici ve çalışanlarına yönelik röportaj ve anket uygulamaları için çalışmalarımız sürmektedir. TüpraÅŸ odaklı yayınlarımızı önümüzdeki günlerde de sürdüreceÄŸiz.

Ömer Üner

Genel bakış
Tüpraş, uzun adıyla Türkiye Petrol Rafineleri A.Ş. 2005 yılına kadar bir devlet kuruluşuydu. Tüm rafinelerin tek elden yönetilmesi için 1983 yılında kuruldu. 2004 yılında özelleştirme kararı alındı. Tartışmalı geçen özelleştirme sürecinde ilk ihaleyi Zorlu Grubu ve Tatneft konsorsiyumu kazandı ancak Danıştay ihaleyi iptal etti. 2005’te yapılan ihaleyi ise Koç ve Shell ortaklığı 4 milyar 140 milyon dolar ile kazandı.
Küresel krizin en yoğun hissedildiği 2009’da petrol fiyatları 100 doların altına düştü ve sektördeki daralmadan Tüpraş da payını aldı. 2008 cirosu 22 milyar TL iken 2009’da 19.5’e düştü. Koç Grubu’nun toplam cirosu içindeki payı yüzde 45 olan Tüpraş’ın cirosundaki bu gerileme Koç Grubu’nun cirosununun da yaklaşık yuzde 20 oranında küçülmesine neden oldu. 2010 hedefleri ise ciroyu yeniden 22 milyar bandının üzerine çıkarmak.

Tüpraş 28,1 milyon tonluk üretim kapasitesiyle Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşudur.

Kariyer planlama / geliÅŸtirme
Tüpraş’ta, diğer Koç Grubu şirketlerinde olduğu gibi, üst düzey yönetici ve beyaz yakalı kadrolarının öncelikle şirket bünyesinden sağlanması kurumsal politika olarak belirlenmiştir. Bu yönelime uygun olarak kariyer planlama ve geliştirme süreçlerinde çalışanlara yönelik ‘potansiyel belirleme’ analizleri yapılmaktadır. Tüm çalışanlara yönelik mesleki ek formasyonlar sağlayacak kurum içi / kurum dışı eğitimler verilmektedir. Bu eğitimlerle kariyer gelişimini şirket içinde farklı konumlarda sürdürmek isteyen çalışanlara olanak sağlanmaktadır.

Performans ölçümü
Çalışanların iş performanslarını optimize etmek amacıyla şirket içinde yılda bir kez ‘amaç belirleme görüşmeleri’ yapılır. Kurum amaçlarıyla çalışan amaçları ayrı ayrı saptanır ve paydaşlıklar tespit edilir. Bu amaçlara ne ölçüde ulaşıldığı periyodik aralıklarla değerlendirilir ve gerekli durumlarda ‘revizyon ve düzelti’ kararları alınır.

Ãœcretlendirme
Tüpraş’ta çalışanların konum ve ünvanları değil yaptıkları işin içerik ve niteliği baz alınarak bir ücretlendirme sistemi geliştirilmiştir. Performans ödüllendirmesi yoluyla çalışanlar yaptıkları ‘iş’ ölçeğinde kazanç sağlamaktadırlar.

Ödül sistemi
Tüpraş çalışanlarına yönelik benzeri az görülen bir ödül ve motivasyon sistemi uygulamaktadır. Amaç kurum hedeflerine doğrudan katkı sağlayan çalışan performanslarının ödüllendirilerek ön plana çıkarılması ve tüm çalışanlar üzerinde özendirici, motive edici bir etki yaratması. Bu ödüller spontane ve planlı olmak üzere iki kısımdır. Spontane ödüller çoğunlukla birim yöneticilerinin inisiyatifinde, birim içi yüksek performansları özendirme amacıyla verilirken; planlı ödüller kurumsal bazda yüksek performans gösteren proje ekiplerine, üst düzey yetkinlik ve temsil performansı sağlayan çalışanlara yılda bir kez verilmektedir.

Çalışan memnuniyeti
Tüpraş İK birimi çalışan memnuniyetini yükseltme amacıyla periyodik anketler düzenliyor ve elde edilen veriler ışığında çalışanların daha mutlu olmasını sağlamak için yeni uygulamalar yaşama geçirilmektedir.

İç iletişim (Internal Communication)
İş dünyasının yükselen trendlerinden biri de internal communication kavramı. Türkçe’ye ‘iç iletişim’ olarak çevrilen bu kavram Türkiye’de son dönemde hızla yaygınlaşmaya başladı. Şirket içi iletişimi geliştirmek amacıyla Tüpraş da çalışanları için intranet sistemini yaşama geçirdi ve Rafine Dergisi’ni 4 aylık periyotlarda yayınlamaya başladı. Bunlara ek olarak tüm çalışanlara ulaşan bir duyuru sistemi ile kurum içi iletişimi daha sağlıklı hale getirdi.
Tüpraş’ın son yıllarda ‘mutlu çalışan’ olgusunu perçinlemek adına çalışanların ailelerini de kapsayan piknik ve konser gibi etkinlik düzenlemeye başladı. Bu etkinliklerle salt çalışanların değil ailelerinin de Tüpraş’la bir ‘gönül bağı’ kurmaları amaçlandı.

İş olanakları
Tüpraş’ın tüm işe alım süreçleri şu adresten izlenebilir.
http://www.kockariyer.com/

Staj olanakları
Rafineri ve şirketlerin bulunduğu illerde üniversite ve meslek lisesi öğrencilerine staj olanakları sağlanmaktadır.

Editör’ün notu: TüpraÅŸ dosyası devam edecektir. TüpraÅŸ yönetici ve çalışanlarına yönelik yapacağımız söyleÅŸi ve anketler için yayınlarımızı takip ediniz. Proje baÄŸlamında uygulayacağımız anket soruları aÅŸağıdadır.

One Dergi Çalışan Memnuniyeti Saptama Anketi

1. Kendinizi birkaç cümleyle tanıtır mısınız?
2. Çalıştığınız kurumdan memnun musunuz?
3. Kurum tarafından size değer verildiğini hissediyor musunuz?
4. Kurumun sizi en çok memnun eden, kendinizi ayrıcalıklı hissettiren uygulaması hangisi?
5. Çalıştığınız kurum size ‘güven’ duygusu veriyor mu? Gelecek kaygısı taşıyor musunuz? Evet ya da hayır yanıtınızı nedenini belirterek açıklayınız.
6. Kendinizi ‘mutlu’ çalışan olarak tanımlayabilir misiniz?
7. Kurum içinde yükselmek istiyor musunuz? Bu anlamda ek çabalarınız var mı?

One Dergi Yönetici Anketi
1. Çalışan memnuniyetini artırmaya yönelik şirket politikalarınız var mı?
2. Bu bağlamda ne gibi uygulamalarınız var?
3. Kurum içi iletişimi nasıl sağlıyorsunuz? Çalışanlar arasında iletişim amaçlı bir network var mı?
4. Çalışan memnuniyetini belirleme amaçlı anket uygulamaları yapıyor musunuz?
5. Tüm çalışanlarınız kurum içi terfi olanaklarından yararlanabiliyorlar mı?
6. Kurum içi ve kurum dışı mesleki eğitimleriniz var mı?