Yenibiris.com CEO’su Deniz Ceylan KılıçoÄŸlu

Sektörün en büyüğü kim?

Hacim olarak baktığınızda biziz. insankaynakları.com’la birleÅŸtikten sonra özgeçmiÅŸ sayımız 10 milyonu aÅŸtı. Bu çok ciddi bir sayı…

- 10 milyon ayrı kişinin mi özgeçmişi var elinizde?

Yok hayır tekil değil. Bir kişinin birden fazla özgeçmişi olabiliyor. O yüzden 10 milyon bireysel üye demiyorum 10 milyon özgeçmiş diyorum.

- Bir kişinin ortalama kaç özgeçmişi var?

Genelde bir kiÅŸinin Ä°ngilizce-Türkçe veya bir sektöre göre hazırlanmış CV’si oluyor. Bizim genel ortalamamız 1.3. insankaynakları.com’la birleÅŸtikten sonra 1.5 civarına yükseldi.

- Pazardaki hakim firmalar kim?

Pazarda aslında iki ana oyuncu var. Birincisi biz, ikincisi de kariyer.net. Bir de secretcv.com var ama onların kulvarı biraz daha farklı, daha küçük ölçekliler…

- Pazara hakim şirket sayısının bu kadar az olması normal mi?

Bu sayı az deÄŸil. Çünkü dünyada da hemen hemen böyle. Çok kolay bir iÅŸ deÄŸil bu… Pazarda faaliyet gösteren firma sayısı çok ama iÅŸ yapamıyorlar.

- Siz her sektörle çalışıyor musunuz?

Tabii ki her ölçekte şirkete ve her sektöre açığız. Mavi yaka eleman alan da var genel müdür alan da var. Her türlü pozisyon ve her türlü sektör şu anda bizden yararlanabiliyor.

İnsanlar ne yazık ki hâla internete özellikle üst düzey uzman seviyesinin kullandığı bir araç gözüyle bakıyorlar ama yavaş yavaş kırıyoruz bunu.

- Öne çıkan bir sektör var mı?

Mühendislikte iyiyiz, finansta iyiyiz, biliÅŸimde iyiyiz… Ama bizim bilinçli olarak odaklandığımız bir sektör yok çünkü Türkiye pazarı o kadar olgun deÄŸil. Fakat oraya doÄŸru gidecek, bizim de ona hazırlıklı olmamız lazım. Alt segmentlerde uzmanlaÅŸma kaçınılmaz diye düşünüyorum.

Mesela bir müşterimiz sadece sağlık sektöründe danışmanlık hizmeti veriyor, orası için seçme yerleştirme danışmanlığı yapıyor. Zaman içerisinde bunların sayısı artacaktır.

GÃœNDE 12 BÄ°N Ä°LAN

- İlan ve özgeçmiş sayıları yıllar içerisinde nasıl yükseldi?

Yenibiris 2005′ten bu yana ayrı bir anonim ÅŸirket olarak hizmet veriyor. O zamandan bugüne kadar da açıkcası çok çok ciddi boyutlarda katlanarak gitti. Ä°lk zamanlar günlük ilan sayısı 120 iken krizden önce 12 binleri bulmuÅŸtuk.

- Åžimdi?

Şu anda krize rağmen 5 bine yakın ilan var yayında.

- Özgeçmiş sayısı?

1 milyon 250 binlerden yola çıktık, insankaynakları.com birleşmesinden önce 7 milyon 350 adete ulaştık.

Ama bizim için burada önemli olan özgeçmişlerin güncel tutulması. 10 milyon tane özgeçmişiniz olur ama bunlar çöp de olabilir. Biz güncel kalmak için sürekli adaylarla çalışma yapıyoruz.

- Piyasada hafif bir iyileşme yaşanıyor. Bununla birlikte sizdeki ilanlarda arttı mı?

Kayda deÄŸer bir artış var diyemem ama ilan sayısındaki iniÅŸ kesildi. O da önemli…

DÜŞÜŞ DURDU, BU ÖNEMLÄ°…

- Bir anda mı kesilmişti ilanlar?

Neredeyse bir anda diyebilirim. Ekim kasım aralık aralıktan sonra iyice bir düşüş hissettik. Ocak-şubat-marta kadar düşüş devam etti. Nisan-mayısta ise düşüş durdu artık. Hatta mayısta biraz yükselme var.

Yalnız krizde fiyata odaklılık çok arttı. Mesela büyük ölçekli müşteriler daha çok yıllık abone olup özgeçmiÅŸ bankasını kullanıyorlar veya sınırsız sayıda ilan yayınlıyorlardı. Ama krizde önceki yılların yıllık aboneleri ilan paketi satın almaya baÅŸladı. ‘Åžimdilik biz bir 5 ilan alalım da bakalım ihtiyacımızı giderelim’ noktasındalar.

Ayrıca yine krizde tek ilan müşterilerimiz çok arttı. Bazı bankalar da dahil tek tek ilan alıyorlar. Artık üç kuruşu hesaplıyorlar. Bu kriz hepimize çok fazla fiyat odaklı olmayı öğretti.

FÄ°NANSA Ä°LGÄ° DEVAM EDÄ°YOR

- En çok hangi sektörlere iş başvurusu geliyor?

Bankacılık ve finans her zaman geçerli ama 2002′den sonra eski ilgi biraz azalmıştı. Sonra büyüme dönemi ve yeni ÅŸube açılışları ile tekrar gençlerin ilgisini çekmeye baÅŸladı. Kriz döneminde de baktığınızda yine ilgi devam ediyor.

Her zaman ilgi çeken bir sektör de sağlık. Sektör büyümeye devam ediyor ve çok tercih ediliyor. Ayrıca son yıllarda bilişim sektörüne olan ilgi de giderek artıyor.

- İlginin azaldığı sektörler var mı?

Ãœretim sektörüne ilgi çok azaldı. Son 5-6 senedir böyle bir trend vardı ama yatırımlar ve üretim sektöründeki yeniliklerin takibi ile beraber o ilgi biraz daha canlanıyor gibi…

- Yaşanan kriz döneminde ilanı en çok azalan sektörler ne oldu?

Otomotiv en başta geliyor. İnşaat ve taahhüt şirketleri de çok etkilendi. Perakende yine etkilendi ama perakende derken talep çok çok yüksekti. Özellikle alışveriş merkezlerinin art arda açılıyor olması ve mağazacılığın giderek yayılıyor çok büyük bir talep yaratmıştı. Krizde o büyük talep daraldı ama hâla talep var. Krizin en kötü dönemlerinde, en hızlı düşüşü yaşadığımız dönemde bile perakende ilanlarımız vardı.

- Etkilenmeyenler neler?

Ä°laç çok fazla etkilenmiyor. Zaten genel olarak en az etkilenen sektör her zaman ilaç oluyor, yine öyle oldu. Çünkü ilacın belirli bir yapısı var ve onu beslemek zorundalar, yeni insanlar almak ve yetiÅŸtirmek zorundalar…

- Peki mevcut duruma gelirsek, şu anda en çok hangi sektörün ilanı var?

Aslında açık ara öne çıkan bir sektör yok. En çok ilan yolladığımız sektörler arasında inÅŸaat var, saÄŸlık var, peraken ve finans var ama bunların yüzdeleri hep yüzde 5′in altında. O yüzden ‘tamam bu sektör iÅŸe alım yapıyor’ diyemiyorum.

- İş alanı olarak hangisi önde?

Satış pozisyonu kriz olsun olmasın her daim en çok eleman alımı yapılan iÅŸ alanı. Çünkü doÄŸal olarak hepimiz ürünlerimizi satmaya ihtiyaç duyuyoruz. Aslında biz bu alanı satış ve pazarlama diye tanımlıyoruz ama orada pazarlamadan kastedilen daha çok satışa zemin hazırlayacak bir pazarlama… Türkiye’de böyle bir yanlış anlaşılma hala kırılmış deÄŸil. Pazarlama uzmanı dediÄŸimizde insanların aklına satışçı geliyor, nihai satışı yapan kiÅŸi geliyor.

Satış pazarlamadan sonra öne çıkan alanlar yönetici sekreterliği, sekreterlik ve ofis yönetimi pozisyonu çok dikkatimizi çekiyor. Yine mali ve idari işler de her daim geçerli. Bunlar kriz olsa da olmasa da her zaman açık iş alanları.

YAZILIMCILARA BÃœYÃœK FIRSAT VAR

- Size göre hangi sektörler öne çıkacak?

Geniş kitleler ne yazık ki bilişimdeki fırsatın hâla farkında değil. Halbuki bilişim sektörü krizden çok az etkilendi, en zor zamanlarda bile çok iyi maaşlarla adam almaya devam ettiler.

Özellikle yazılımcı ve network uzmanı gibi pozisyonlar çok önemli. Türkiye’de ciddi bir yazılımcı açığı var. Sadece Türkiye için değil yazılım ihracatı açısından da çok önemli bir pazarımız var ama bilişim sektörü ne yazık ki Türkiye’de hak ettiği yerde ve büyüklükte değil. Sektör örgütleri bu konuda çok çaba gösteriyorlar, güzel gelişmeler de var ama bu kadar çabanın sonucunda hâla istenilen noktadan çok uzağız.

Şu anda harıl harıl yazılımcı yetiştiriyor olsak ancak talebi karşılayabiliriz.

- En kolay onlar mı iş buluyorlar

Evet ama orda da deneyimli olmak çok önemli. Gidip de ‘bir sertifika programını bitirdim ben artık oldum’ demekle yazılımcı olunmuyor. Aslında bu her sektör için böyle. Ä°ÅŸverenler gerçekten deneyimli adamlar arıyorlar, iÅŸin başına geçecek arabanın direksiyonuna geçecek ÅŸoförler arıyorlar. Bunda da haklılar çünkü rekabet çok yoÄŸun ve kimsenin ‘adam yetiÅŸtireyim, harcama yapayım, yetiÅŸmiÅŸ iÅŸ gücümü ben kendim saÄŸlayayım’ deme lüksü olmuyor.

PARAYA BAKMAYIN, BİR AN ÖNCE ÇALIŞMAYA BAKIN

- Tecrübesiz elemanla deneyimli elemana olan talebin makası giderek açılıyor mu?

Evet giderek açılıyor. Çünkü dediÄŸim gibi, yani rekabetten dolayı, maliyet zaten çok yüksek…

Biz bu anlamda yeni mezunlara ve gençlere sürekli olarak ‘deneyim kazanın’ diyoruz. Yani lisede baÅŸlayın, ortaokulda baÅŸlayın, üniversitede bile çok geç kalırsınız. Ãœniversite ders programınız el veriyorsa birinci sınıfta baÅŸlayın, bir yerlerden iÅŸ hayatının içine girin… EÅŸ dost tanıdık yanında mı baÅŸlarsınız bir sivil toplum örgütünde gönüllü mü baÅŸlarsınız öğrenci kulübünde mi baÅŸlarsınız bilmiyorum ama bir yerlerden iÅŸ hayatına adım atın.

Geçen gün Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi’nde sunum yapıyorum, çocuklar ÅŸunu söylediler: “Ama ÅŸirketler de deneyimli eleman istiyor, biz iÅŸ bulamıyoruz…” Sonra dediler ki, ‘iÅŸe alanlar da bizi stajyer olarak çalıştırıyorlar, sonra para vermiyorlar…”

Ben de dedim ki, “e bir de para mı istiyorsunuz?” Size deneyim veriyorlar, geleceÄŸinize yatırım yapıyorsunuz. KeÅŸke verseler, evet haklısınız emeÄŸinizin karşılığını almak sizin en doÄŸal hakkınız ama emeÄŸinizin karşılığını para olarak deÄŸil deneyim olarak aldığınızı düşünün. Çünkü kimse kimseye bir karşılığı olmadan bir ÅŸey öğretmiyor.

Size bir masa veriliyor, sandalye veriliyor, öğle yemeÄŸi veriliyor, yol parası veriliyor. Bunları deÄŸer olarak düşünün. Åžartlar giderek ağırlaşıyor, artık ekmek aslanın aÄŸzında deÄŸil midesinde dahi deÄŸil. KuyruÄŸunun ucunda… O kadar rekabet var ki; bu rekabette de çıkıp ya ben her ÅŸeye razıyım ben iÅŸ öğrenmek istiyorum diyen ya da ben bu iÅŸi biliyorum çekilin bir göstereyim diyen insan kazanıyor.