Marka Getirisi ve MarkalaÅŸma

Günümüzde rekabet her sektörde taşınabilecek en uç noktalara taşınmaktadır ve hala küçümsenemeyecek bir hızla artmaktadır. Üreticiler mallarını daha fazla tüketiciye ulaştırabilmek ve tüketicinin ürüne bağlılığını arttırabilmek için farklılaşma yoluna gidiyor, bu farklılaşmaların başını da markalaşma çekiyor.

Her işletmenin öncelikli amacı bilindiği üzere kar elde etmektir. Bunun için büyümek, daha fazla tanınmak, müşterilerinin bağlılığını sağlamak ve içinde bulunduğu pazar koşullarında rekabet edebilmek gerekir. Markalaşmak bu konuda etkili bir yöntemdir. Bir ürünü marka haline getirmek kolay değildir ve istenilen katma değeri kısa vadede elde etmek çok zordur üstelik risk derecesi çok yüksektir ama başarılı olunduğunda getirisi göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Markayı ve markalaşmayı ortaya çıkartan en büyük etken üreticilerin pazarda ve tüketici üzerinde söz sahibi olmak istemeleridir. Bu yüzden ürün kalitesinde, ambalaj seçiminde, fiyat belirlenmesinde, dağıtım kanallarında ve tüketiciyle iletişim alanında belli başlı farklılaşmalara gitmektedirler. Bu sayede marka bu gelişim sürecinden sonra ürünü niteleyen, tanımlayan, diğerlerinden ayırt edici bir karakter olarak tanımlanabilir.
Basit bağlamda marka geçmişten beri kendisini gerek logo gerek ambalaj gerek şekil itibariyle diğer ürünlerden ayırma ve ön plana çıkarma çabasıdır. Fakat günümüz toplumunda marka bireyle özdeşleşmiş ve bireyin içinde kendisine yer edinmiştir. Bireyi tamamlayan ve bazen bireyi birey yapan bir kavram haline gelmiştir. Bu durum başarılı girişimcilerin sayesinde ürünün pazarda daha sağlam yere oturtulması hatta pazarın hâkimi haline gelmesine neden olmuştur.

Markalaşmanın üreticiye ve tüketiciye getirisi oldukça fazladır. Biz tüketiciler alışverişimizi bildiğimiz, kulağımıza ve zihnimize yer edinen ürünler doğrultusunda yaparız. Öncelikli olarak ürünün isteklerimize cevap vermesini isteriz ve paramızı riske atmamak için daha önce kullanıp memnun kaldığımız bir ürünü yahut diğerlerine nazaran daha iyi tanınan bir ürünü tercih ederiz yani işin özü mamulün kalitesini bilmek isteriz; bu da marka güvenirliğiyle orantılıdır. Bilindiği üzere insan çevresiyle etkileşim içinde olan bir varlıktır. İnsanın her şeyi tecrübe edinmesi zordur. Alışveriş kararlarının bir kısmını çevresinden edindiği veya gazete, dergi haberleri, TV gibi iletişim araçlarından edindiği bir takım eleştiriler doğrultusunda verebilir. Bu tür durumlarda markanın önemi daha da ön plana çıkmaktadır. Bunların yanında bir de insanın alışkanlıkları vardır. Bir markaya bağlılık da alışveriş kararlarını etkiler ya da markanın insanların kişiliğini yansıtması da ürünü ön plana çıkarabilir. Örneğin Volvo marka araçlar dünya üzerinde güvenliği temsil eder. Volvo kullanıcıları hayat felsefesi olarak güvenliği esas almış kişilerdir.

Tüm bunların yanında markanın üreticiye de getirisi yüksektir. Öncelikle müşteri sadakati sağlanmış olur. Buna bir nevi gözü kapalı satış yapmak da denebilir. Ürünümüzün tanınması, markalaşması, iyi bir şöhrete sahip olması piyasaya sunacağımız yeni ürünlerin de satısını kolaylaştıracak ve tanınmasına büyük katkıda bulunacaktır. Bu durum Sony firmasının Türkiye’de elektronik pazarında güvenilir bir ürün olduğu için üretmiş olduğu cep telefonlarının ayrıcalıklı ürünler olmamasına karşın Türkiye’de gayet güzel satış yapması ile de açıklanabilir. Bu Sony markasının Türk tüketicisi üzerinde bıraktığı itibarının sonucudur.

Markalaşmış bir firmanın girişimcisinde haklı bir gurur vardır. Girişimci eseriyle övünür, marka girişimciye ticari bir heves verir işine heyecan duymasını sağlar, bazen marka girişimcinin egolarını tatmin etmesinde etkili bir öge konumundadır. Bunun geçmişte birçok örneği vardır Adidas ve Puma gibi. Yüzeysel bir şekilde anlatmak gerekirse Puma ve Adidas bir zamanlar 2 kardeşin yönetimindeki tek bir firmaydı. Kardeşlerden birinin diğerine oranla daha çok ön plana çıkması üzerine anlaşmazsızlığa düştüler ve ayrıldılar. Tamamıyla kendi egolarını tatmin etmek adına 2 rakip firma haline geldiler.
Sonuç olarak markaların ve markalaşmanın önemi yadsınamaz. Markalaşma; devamlılığınızı sağlamak, daha fazla gelir etmek ve firma gelişimini hızlı bir şekilde arttırabilmek için önemli bir unsur. Benim temennim geleceğe sağlam temeller atmak ve yapınızı bu sağlamlık üzerinde inşa etmeniz. Geleceğe yönelik bu adımda başarılar dilerim.

Ahmet Melih FALAY