Kariyer.net Genel Müdürü Yusuf Azoz

Okullarına devam eden öğrenciler staja başvururken nasıl bir özgeçmiş hazırlamalılar?

Staj, adayın iş dünyasıyla ilk temas ettiği noktalardan biri olduğu için önemli bir süreçtir. Birçok aday, staj döneminde işin doğru düzgün öğretilmediğinden, fotokopi çekmek gibi gereksiz gördükleri işlerle uğraştıklarından şikayet ederler. Oysa kişi, staj döneminde kendi fırsatlarını kendi yaratır. Fotokopi çekmiş bile olsa staj dönemi boyunca adaylar, iş ortamını, işyerinde iletişimin ve süreçlerin nasıl işlediğini gözlemleme fırsatı bulurlar. Staj süreci, seçtiğiniz mesleği yapıp yapamayacağınızı, staj yaptığınız işyerinin kültürüne ve iş yapış biçimine uyum sağlayıp sağlayamayacağınızı anlamanız bakımından önemli sinyaller içerir. Staj dönemi, kişinin eksiklerini görmesi ve bu noktalarda kendisini geliştirmesi için de oldukça önemli bir süreçtir. Birçok işveren başlangıç seviyesindeki adaylar arasından tercih yaparken staj deneyimi olan adayı tercih eder.

Staj dönemi aynı zamanda da adayların önlerinde yeni kapılar açılmasını sağlar. Staja başvururken güçlü yönlerinizi, özelliklerinizi, yapabileceklerinizi, hobilerinizi kısa ve öz bir şekilde ortaya koymanız yeterli olacaktır. Yalnız size ait kişisel özelliklerinizden bahsederken kendinizi olduğunuzdan farklı göstermeyin. Staj için özgeçmişinizi hazırlarken seçiminizin nedenlerini ve amacınızı belirtmenizde de fayda var. Üniversite döneminde öğrenci kulüplerinde edindiğiniz deneyimler de bu alanda sizlere farklı açılımlar sağlar. Bunu da özgeçmişte belirtmekte fayda var.

Yeni mezun olan ve deneyimsiz adaylar işe başvururken nasıl özgeçmiş hazırlamalılar?

Birçok öğrenci ya da yeni mezun, ilgi çekici bir özgeçmiş yaratmak için yeterli deneyimlerinin olmamasını bir eksiklik olarak görür. Ancak, bu yüzden fazla endişelenmeye gerek yok. Staj deneyimleriniz, gönüllü çalışmalarınız, part-time ya da dönemsel iş tecrübeleriniz, okul kulübü projelerinde yaptıklarınız gibi geçmiş deneyimlerinizi düşündükçe aslında konuşacak çok şeyiniz olduğunu göreceksiniz, tabii ki bu konuda deneyim sahibiyseniz. Önemli olan şirkete değer katmanızı sağlayacak özelliklerinizi ve yeteneklerinizi öne çıkarmak, şirkete olan motivasyonunuzu hissettirmek. Bunun yanı sıra bahsedebileceğiniz konular:

• Olumlu kişisel özellikleriniz,

• Teknik ve bilgisayar bilgileriniz,

• İlgilendiğiniz uzmanlıkla ilgili aldığınız kurslar ya da katıldığınız seminerler,

• Eğitim bilgileriniz,

• Kısa/uzun dönemli iş ya da staj deneyimleriniz,

• Ödül vb. yarışmalardaki dereceler gibi diğer başarılarınız olabilir.

Özgeçmiş hazırlanırken dikkat edilmesi gerekenler?

Özgeçmişte en önemli nokta dürüstlük ve zamandır. Kendinizi olduğunuzdan fazla ya da az ifade etmiyor olmanız gerekir. Özgeçmiş hazırlamak için kaliteli bir zaman ayırmak, sabırlı ve dikkatli olmak gerekir. Şirketler elaman alımı yaparken eğitim durumu, iş deneyimi gibi alanlara yönelik arama yaparlar. Ancak bu noktaların dışında işin gerektirdiği niteliklere yönelik farklı kriterler işe alımlarda önemli oluyor. Bu nedenle iş ilanına başvuru yapan aday, işverenin bu durumunu dikkate alarak hazırlayacağı özgeçmişte, ne az, ne de çok bilgi vermeli. Adres, doğum tarihi, telefon numarası gibi temel bilgileri özellikle doğru verdiğinden emin olmalı. Özgeçmişin fotoğraflı olması işverenlerin aradığı bir özelliktir diyebiliriz. Fotoğraf işe uygun olmalı. Başvurulara ön yazı eklemek, eğer ilanda da belirtilmişse, adayın kendini ifade etmesi için olumlu bir adım olur. Bunu yaparken uzun ve gereksiz bilgileri içeren cümlelerden kaçınmak gerekir. Önyazıda sizi neden mülakata davet etmeleri gerektiğini ve sizi neden işe almaları gerektiği gibi sorulara cevap verdiğinizi düşünün. Özgeçmişinize yansıtamadığınız motivasyonunuzu kısa birkaç paragraf halinde önyazınıza yansıtabilirsiniz.

Öte yandan özgeçmiş, mutlaka güncel olmalıdır. Özgeçmiş, adayın uzmanlığı ve deneyimlerine göre yeterli uzunlukta olmalıdır. Tabii ki sayfalarca uzunlukta da olmamalıdır. Adaylar, özgeçmişlerini bir ürünün reklâm aracıymış ya da kendilerinin vitriniymiş gibi düşünmeli. Fakat burada ürün, adayın bizzat kendisidir. Özgeçmişinizi görecek kişi, birkaç saniyede özgeçmişinizi gözden geçirerek sizin şirket için neler yapabileceğiniz konusunda ilk izlenimini edinir. Size düşen, ne yapabileceğinizi çabuk ve açık bir şekilde ortaya koymaktır. Özgeçmişinize neyi hedeflediğinizi açıkça ortaya koyacak bir mesajla başlayın. Özgeçmişinizi kolay okunabilir ve düzgün bir formatta hazırlayın. Hepsinden önemlisi özgeçmişinizi hem kendiniz defalarca okuyun, arkadaşlarınıza veya iş hayatında tecrübesine güvendiğiniz birilerine okutun. İmla hataları ve ifade yanlışlıkları sizin gözünüzden kaçar ama sizin yazdığınız bir özgeçmişteki hatalar başkalarının dikkatini hemen çekecektir. Bu sayede imla hataları, gereksiz veya uzun cümleler ve anlamsız ifadelerle özgeçmişinizi inceleyecek kişinin gözünde yanlış bir imaj yaratmaktan kaçınmış olursunuz. Her başvuru öncesi özgeçmişin gözden geçirilmesi ve başvurulacak pozisyona göre bazı farklı yönlerin ön plana çıkarılması da gerekebilir.

Özgeçmiş hazırlanırken sık olarak yapılan hatalar nelerdir?

En sık karşılaşılan hatalar dürüst olmayan ifadelerdir. Örneğin, yabancı dil konusunda “Nasıl olsa idare ederim” gibi düşüncelerle, dil bilgisi seviyesi normalden daha yüksek gösterilmemelidir. Ancak görüşme aşamasında ya da işe başladıktan sonra işverenin bu alanda beklentileri karşılayamama, işle ilgili istenen niteliklere sahip olmama durumu ortaya çıkıyor. Bu her iki taraf için de vakit kaybı. Bilgisayar programları alanındaki yetkinliklerle ilgili de benzer durumlarla karşılaşıyoruz. Bunun ardında da mevcut bilginin yeni işte ne derece yeterli olacağının her iki taraf tarafından da net tanımlanamaması yatıyor olabilir. Ama tabii işe başladıktan sonra sorun yaşama ihtimali oldukça yüksek oluyor. Ayrıca adaylar hazırladıkları özgeçmişlerde bir önceki işyerlerindeki pozisyonlarının seviyesi ve yan haklarla ilgili yanlış ya da abartılı beyanda da bulunabiliyorlar.

İmla hataları, işe uygun olmayan fotoğraf kullanımı, doğru anahtar kelimelerin kullanılmaması dolayısıyla adayın gerçek özelliklerinin özgeçmişe yansımaması, hobilerde dürüst olmama, gereksiz ve güncel olmayan bilgiler içeren, düzensiz, iletişim, eğitim ya da iş tecrübeleri ile ilgili yetersiz bilgilerle donatılmış özgeçmişler de en sık karşılaştığımız hatalar arasında.

İyi bir özgeçmişin özellikleri?

Özgeçmişin yaratacağı etkinin neredeyse yüzde 50′si tasarımından kaynaklandığını unutmayın. Güçlü bir özgeçmiş düzeni, okuyanı kendine çeker. Kötü düzenlenmiş ve okunması zor ve yetersiz içeriğe sahip bir özgeçmiş, muhtemelen ihmal edilir ve okuyan sizin hakkınızda bilgi edinmekte zorlanır. Unutmayın özgeçmişi inceleyen işe alım yetkilisinin inceleyeceği muhtemelen daha başka yüzlerce hatta binlerce özgeçmiş vardır. Fark yaratmak, öne çıkmak, doğru aday olduğunuzun mesajını iletmek içinse birkaç saniyeniz var. Cümle yapısının doğru olmasına ve imla hatalarının olmamasına özen gösterin. Başarıyla tamamladığınız işleri ve projeleri yazmaktan çekinmeyin, çünkü belki bir daha asla bu fırsatı yakalayamayacaksınız. İlgi alanları, ödüller, gönüllü faaliyetler, yayınlanmış eserler gibi bilgiler başvurulan iş ya da kariyer hedefleri açısından önem taşıyorsa anlatılmalıdır.